مهارت قاطعيت

مهارت قاطعيت

در تعاريف اولية ابراز وجود ، تقريباً تمام مهارتهاي  درج شده است .  ابـــراز وجـــود را داراي 4 مــؤلفه مي داند . بـرخي متخصصان ابراز وجود را داراي 4 مرتبة زير ميدانند .

1- رد تقـــــاضا .

2- جلب محبت ديگران و مطرح كردن درخواست هاي خود .

3- ابراز احساسات مثبت و منفي .

4- شروع ، ادامه و خاتمه دادن به گفتگوها .

          اگر چه در مـــورد ابـــراز وجود تعـــاريف زيــادي مطـــرح شده است ،‌ اما در اين مبحث مي توانيم شـــاهد تعـــاريف مفيــدي از ايــن مهــارت باشيــم .

 ابراز وجود ، شامل گرفتن حق خود و ابراز عقايد ، احساسات و افكار خويش به طور مستقيم و صادقانه است ؛ به نحــوي كه حقوق ديگران نيز محترم شمرده شود . ویا ابراز وجودرفتاري كه شخص را قادر مي سازد به نفع خورش عمل كند ، بدون هرگونه اضطرابي روي پاهاي خودش بايستد ، احساسات واقعي خود را صادقانه ابراز كند و بدون بي توجهي به حقوق ديگران حق خود را بگيرد . در هر دو تعريف بر رعايت و احترام به حقوق ديگران تأييد شده است . كساني كه اين مهارت را كسب كرده اند ؛ بايد بتوانند بين گرفتن حقوق خود و پايمال كردن حقوق ديگران ، تفاوت قايل شوند .

          بنابراين ، به طور كلي ابراز وجود متشكل از هفت دسته پاسخ است . سه دسته از آنها پاسخهاي منفي هستند :

ابراز عقايد متفاوت .

تقاضاي تغيير رفتارهاي نامطلوب از ديگران .

رد درخواست هاي نامعقول ديگران .

چهار پاسخ ديگر مثبت هستند :

1- پذيرش كاستي هاي خود . 2- رد و بدل كردن تعارف . 3- شروع و ادامة تعاملات . 4- ابراز احساسات مثبت .

سبكهاي سالم و ناسالم برقراري ارتباط

پرخاشگرانه: در اين نوع ارتباط فرد از تهديد كردن، تضييع حق ديگران، و برخورد توهين آميز استفاده مي كند. برخی از ويژگی های اين سبک رفتاری به شرح زير است.

1- خود خواهی.
2- بی توجهی به حقوق و خواسته های ديگران.
3- برتر دانستن خود.
4- رنجاندن ديگران برای جلوگيری از رنجش ديگران.
5- بر چسب زدن ديگران.

                                      خصوصيات کلامی وغير کلامی افراد پرخاشگر
*صحبت کردن با صدای بلند ونا هنجار.
*طعنه یا نیش زبان زدن به دیگران.
*ناامید و دلسرد کردن دیگران.
*بر چسب زدن به دیگران.
*تحقیردیگران.
 *تهدید کردن.

منفعلانه: دراين نوع ارتباط فرد با عذر خواهي افراطي و كوچك انگاري خود تمامي افكار، احساسها و حقوق شخصي خود را به نفع طرف مقابل ناديده مي گيرد. برخی از ويژگی های اين سبک رفتاری به شرح زير است
1- به حقوق خود بی توجه هستند.
2- احساسات،افکار وعقايد خود را بيان نمی کنند.
3- به ديگران اجازه می دهندبه حر يم خصوصی آنها تجاوز کنند.
4- به ديگران اجازه می دهندبه راحتی حقوق واحساسات او را ناديده گرفته وزير پا بگذارد.
5- احساس درماندگی ،ناتوانی وشکست می کنند.
6- قادر به پذيرش مسئوليت نيستند.
7- مضطرب و نگران هستند.
8- نيازها و خواسته های د يگران را بر خواسته های خود ترجيح    می دهند.
9- به ديگران اجازه می دهندبرای آنان تصميم بگيرند.
10- اعتماد به نفس ندارند.

                                   خصوصيات کلامی وغير کلامی افراد منفعل
*سرگردانی
*ازاين شاخ به آن شاخ پريدن
*صدای آرام ولرزان
*من ومن کردن
*اجتناب از تماس چشمی
*وضعيت بدنی نامناسب
*وقتی ديگران از آنان درخواستی دارند با اين جملات پاسخ می دهند«هر طورسلاح می دانی»،   
«برايم فرقی نمی کنه»،«هر چی شما بگوييد»

جرات مندانه: ارتباط جرات مندانه گونه اي از ارتباط است كه در آن هر احساسي بجز اضطراب با سيالي ابراز شده و نتيجه آن رسيدن به اهداف و مقاصد شخصي است بدون آنكه حق ديگران ضايع گردد. برخی از ويژگی های اين سبک رفتاری به شرح زير است.

1- احترام گذاشتن به حقوق خود و ديگران.
2- به رسميت شناختن افکار،عقايدواحساسات خود و ديگران.
3- توان ابراز احساسات وعقايدخود.
4- اهميت دادن به نيازهای خود.
5- پذ يرش مسئوليت اعمال وتصميم های خود.
6- برخورداری از اعتماد به نفس بالا و خودپنداری مثبت.
7- متکی نبودن به د يگران،ضمن پاسخ دهی به حما يت های د يگران

                                        خصوصيات کلامی وغير کلامی افراد جرأت مند
1- شنوده وپذیرا هستند.
2- تن صدایشان محکم واستوار است
- تماس چشمی مستقیم
3- بیان افکار،عقايدواحساسات خود باضمیر من
«من میتوانم،من دوست دارم،من می خواهم»
4- استفاده از بیان همکاری«من معتقد هستم ،من فکر می کنم،من احساس می کنم،نظر شما در این مورد چی هست»
5- داشتن وضعیت بدنی مناسب وراحت    منبع: روانشناسی