هميشه كارهاي ساده‌اي در منزل وجود دارند كه بتوان انجام آنها را به كودكان محول كرد. با اين كار شما پيام بسيار مهمي به فرزند خود مي‌دهيد، به او مي‌گوييد كه عضوي مفيد از خانواده است و در كارها مشاركت دارد.
به همين دليل واگذاري انجام اين كارها به كودكان بهترين شيوه براي واگذاري مسئوليت به آنان است

چرا واگذاري كارها به كودكان اهميت دارد
واگذاري انجام كار به كودكان فوايد بسياري دارد كه هم اين فوايد متوجه كل خانواده است و هم براي رشد شخصيت خود كودك موثر است.
وقتي كودكان انجام كارهاي ساده را به عهده مي‌گيرند، اين احساس را دارند كه در انجام كاري مفيد براي خانواده مشاركت مي‌كنند. وقتي كودك خردسال شما ميز غذا را مي‌چيند و اعضاي خانواده براي صرف غذا دور ميز مي‌نشينند، او احساس مي‌كند كه براي اين وعده غذا كار مهمي انجام داده است. يا وقتي كه كودك شما جوراب‌ها را مرتب كند و مثلا پدر يكي از همان جوراب‌ها را مي‌پوشد كودك درمي‌يابد كه كمك وي مهم و موثر بوده است.
كودك با انجام كارهاي ساده منزل مي‌آموزد كه مسئوليت بپذيرد و به كارهايي كه انجام مي‌دهد افتخار‌كند،‌ ضمن اينكه به مرور زمان اين مسئله براي وي يك امر عادي و معمول مي‌شود و بدون اين كه نيازي به تذكر باشد يا وحشتي از انجام آنها داشته باشد، كارهايي را كه از عهده انجام آنها برآيد انجام مي‌دهد. اما بايد دقت داشته باشيم با افزايش دامنه كارهايي كه انجام مي‌دهند نياز آنها به تشويق را فراموش نكنيم .

چگونه اين واگذاري وظايف بايد انجام شود
بايد با كارهاي كوچك و ساده شروع كنيم. طبيعي است كه اگر مثلا كودك با يك اتاق كاملا به هم ريخته و شلوغ مواجه شود، دست پاچه شده و نتواند از عهده مرتب كردن آن برآيد. اغلب در اين مواقع كودك نمي‌داند از كجا بايد شروع كند و در نتيجه تسليم شده و از انجام آن منصرف مي‌شود. حتي ممكن است عصباني شود و شروع به غرو لند كند. شما به جاي اينكه به او بگوييد " اين اتاق را تميز كن " به او مسيرها و كارهاي معيني را واگذار كنيد. مثلا بگوييد " لطفا ماشيناتو جمع كن " و وقتي يك كار تمام شد سراغ كار بعدي برويد. "مثلا حالا نوبت جمع كردن مداد رنگي‌هاست "
به اين ترتيب كارها يكي پس از ديگري به پايان مي‌رسند. به خاطر داشته باشيد كه كليد كار "سادگي كار " است. كودكان خردسال عادت دارند به محدوده كوچكي توجه كنند بنا بر اين شما بايد انجام كارهايي را به او بسپاريد كه در يك محدوده كوچك باشد تا وي را خسته نكنيد.
اگر كاري را كه بالاتر از توانايي كودك است به او بسپاريد، ممكن است او احساس نااميدي و بيهودگي كند. اما اگر كارها طوري باشند كه كودك از عهده انجام آنها به خوبي بر آيد، اين احتمال وجود دارد كه كودك تشويق شده و بخواهد كارهاي بيشتري انجام بدهد.
يا اگر كاري كه به كودك واگذار مي‌كنيد، مثل تميز كردن خانه بزرگ است، حتما به او كمك كنيد. صرف نظر از تمام مواردي كه گفته شد، كودك شما تمايل دارد كه با شما باشد. ضمنا بچه‌ها دوست دارند با يك نفر ديگر كار كنند تا كارها زودتر تمام شود.
همينطور كه مشغول انجام كارها هستيد در باره آنها با كودك صحبت كنيد مثلا در حال غذا دادن به حيوانات بگوييد " ما به حيوانات غذا مي‌دهيم تا بزرگ و قوي بشوند "

اين يك سفر است كه مقصد در آن بي اهميت است
با وجود اين كه كودكان خردسال از عهده انجام خيلي كارها بر مي‌آيند اما به خاطر داشته باشيد كه در اين مراحل مهم تلاشي است كه كودك براي انجام كار مي‌كند نه نتيجه كار.
هدف شما اين نيست كه از او يك خانه دار كوچك بسازيد بلكه كم كم فهماندن عادت‌هاي خوب و درست به كودك است. كودك كم كم كه بزرگ مي‌شود خود به اهميت سعي و جديت در انجام كارها پي مي‌برد.
گرچه ممكن است دشوار باشد اما كارهاي كودك را تصحيح نكنيد مثلا اگر او تختخوابش را درست كرد و كج و ناصاف بود هرگز آن را صاف و مرتب نكنيد كه اگر اين كار را بكنيد به او پيام مي‌دهيد كه تلاشش به اندازه كافي خوب نبوده است. در عوض تلاش او را ستايش كنيد. با گذشت زمان و همينطور كه بزرگ و بزرگ‌تر مي‌شود و در كارهايش تكرار و تمرين پيدا مي‌كند،‌ تكنيك‌هايش را بهبود بخشيده و از عهده انجام كارها بهتر برمي‌آيد.

كارهايي را كه به خوبي انجام مي‌دهند تشويق كنيد
يك روش خوب براي اينكه كودك شما بتواند كارهاي روزانه‌اش را خودش پيگيري كند و نياز به تكرار هر روزه و يادآوري آنها نباشد، ايجاد يك چارت است كه وظايف وي را نشان دهد. اگر كودك شما خيلي كوچك است مي‌توانيد در اين چارت به جاي كلمات، از تصاوير استفاده كنيد. مثلا اگر آبياري باغچه را مي‌خواهيد به وي محول كنيد از تصوير يك آب پاش يا شيلنگ استفاده كنيد.
بعد از انجام هر كار، به شيوه اي او را تشويق كنيد. مثلا برچسب‌هايي روي چارت نمودار بچسبانيد يا اينكه ظرفي بگذاريد و براي انجام هر كار صحيح يك لوبيا داخل آن بيندازيد تا مثلا به يك تعدادي كه رسيد براي او هديه‌اي بخريد. اگر كودكان آنقدر بزرگ هستند كه مفهوم پول را بدانند مي‌توانيد با افزايش ميزان پول توجيبي، تشويق و توجه خود را نشان دهيد.
مهم نيست كه به چه روشي قدر داني خود را نسبت به عملكرد مثبت او نشان مي‌دهيد. گاهي وقت‌ها حتي در آغوش كشيدن كودك و بوسيدن وي نيز مي‌تواند روشي براي نشان دادن قدرشناسي شما باشد. 



منبع : آموزشی تربیتی وروانشناسی کودکان